dinsdag, 11 december 2018

Natuur op de Oude Kooi (2)

In het komende winterseizoen zal Johan Plug, één van onze leden, in een aantal artikelen op onze website het één en ander vertellen over de natuurrijkdom van de Oude Kooi en het onderhoud van het groen dat een dergelijk eiland vergt.

In deze 2e editie van “Natuur op de Oude Kooi” ga ik verder in op het bosbeheer en zal ik een voorstel doen voor een verdere uitwerking van natuurontwikkeling op het eiland.

Zoals aangegeven in eerste editie heerst er in Nederland een essenziekte (essentaksterfte). Deze ziekte is ook op de Oude Kooi aanwezig. Dit heeft tot gevolg dat een groot deel van de aanwezige essen een wat “afgekloven” indruk geeft. Er zit weinig blad aan de bomen, takken sterven af en in de zomer lijkt het of de herfst z’n intrede heeft gedaan, doordat bladeren verdorren.

De ziekte wordt veroorzaakt door een schimmel, waarvan de sporen zich via de lucht over kilometers afstand kunnen verspreiden. Het opruimen van de besmette bomen is echter geen oplossing, want er is nog geen vaccin beschikbaar. Diverse onderzoeksinstellingen zijn nu op zoek naar essen die niet gevoelig zijn voor essentaksterfte.

Tot die tijd moeten we het er mee doen, maar wat doen we dan aan de huidige situatie op de Oude Kooi om te voorkomen dat het een “kale boel” gaat worden?

Echt kaal wordt het natuurlijk niet, maar ééntonig wel doordat de soorten die het nu goed doen overwoekeren, waardoor gewenste soorten bijna geen kans krijgen zich te vestigen op het eiland.

Het antwoord is eenvoudig: plant bomen en struiken die minder gevoelig zijn voor ziektes en zorg voor meer afwisseling in soorten! Hiermee voorkomen we dat er (weer) een kaalslag plaatsvindt als er een ziekte uitbreekt onder de bomen/struiken.

Daarnaast is het van groot belang om de essen die (nog) niet zijn aangetast door de ziekte, te behouden/beschermen en dus te laten staan. Nakomelingen van deze bomen zijn MISSCHIEN ook resistent voor de ziekte, zodat door natuurlijke selectie weer een gezonde essenpopulatie op het eiland ontstaat.

Een bijkomend (en niet minder belangrijk) argument voor afwisseling, is dat er veel meer mogelijkheden zijn voor vogels en insecten om zich te voortplanten.

Het voorstel is dan ook om komend voorjaar, verspreid over het eiland, meer boom- en struiksoorten aan te planten. Dat zal bij lange na niet voldoende zijn, maar het begin is het halve werk, zullen we maar zeggen.

Qua struiken zijn de volgende soorten geschikt voor toepassing. Voor een aantal soorten zal ik even aangeven wat de belangrijkste kenmerken zijn:

  • Krentenboom (Amelanchier lamarckii): bloeit in voorjaar, bessen in najaar en mooie verkleuring van blad. Redelijk snelle groeier, 3 meter hoog. Goed voor vlinders (bloem) en vogels (bessen).

  • Liguster (Ligustrum vulgare): bloeit in voorjaar, bessen in najaar. Redelijk snelle groeier, 3-4 meter hoog. Goed voor vlinders (bloem) en vogels (bessen) en blijft gedeeltelijk wintergroen (schuilplaats voor vogels).

  • Meidoorn (Crataegus monogyna): bloeit in voorjaar, bessen in najaar en mooie verkleuring van blad. Redelijk snelle groeier, 3-4 meter hoog. Goed voor vlinders (bloem) en vogels (bessen).

  • Vlier (Sambucus nigra): bloeit in voorjaar, bessen in najaar (jam!). Snelle groeier, 3-4 meter hoog. Goed voor vlinders (bloem) en vogels (bessen).

Qua bomen zijn de volgende soorten goed om aan te planten en is het belangrijk om soorten door elkaar te gebruiken:

Eik (Quercus robur), Els (Alnus glutinosa), Berk (Betula pubescens) en Wilg (o.a. Salix alba).

Vogels en vleermuizen.

Diversiteit in boom- en struiksoorten levert veel mogelijkheden op voor vogels op het eiland. Een afwisseling van oude en jonge bomen en het hergebruik van omzaagde bomen (takhopen) levert veel broedmogelijkheden op.

Er zit al jaren een paartje buizerds (zwaar beschermde soort) te broeden op het eiland, dat jaarlijks één tot twee jongen grootbrengt. Hiervoor maken ze jaarlijks gebruik van hetzelfde nest. Verder is er een aantal bonte spechten dat van de oudere/dode bomen gebruik maakt voor nest- en voedselgelegenheid.

Ook de zeldzame ijsvogel is op het eiland aangetroffen. Dit vogeltje jaagt vanuit takken die boven water hangen, op visjes. Of ze ook broeden op het eiland is de vraag, maar de aanwezigheid van omgevallen bomen (ze broeden o.a. in de wortelkluiten van omgevallen bomen) biedt wel mogelijkheden.

Om het aantal broedgelegenheden voor de vogels te laten toenemen, lijkt het mij leuk om verspreid over het eiland veel nestkasten op te hangen voor allerlei vogelsoorten. Het zou leuk zijn als een aantal leden in de komende maanden thuis vogelhuisjes wil maken. Die kunnen we dan in ’t voorjaar in de bomen bevestigen en eens kijken wat er gaat gebeuren. Vleermuizen zijn aanwezig in de periode mei-oktober. Je ziet ze vaak in de schemering laag over het water of langs de bomen vliegen op jacht naar insecten. Met name muggen vormen het grootste onderdeel van het menu. En daar hebben we er nogal wat van op het eiland, zoals we ieder jaar weer ondervinden door jeukende bulten.

Vleermuizen kunnen goed worden “ingezet” om de muggenoverlast te beperken, iedere vleermuis eet er namelijk in de zomerperiode ongeveer 40.000 (!) van op.

Ze maken op het eiland gebruik van holtes in bomen, maar er zijn mogelijkheden om door het ophangen van “nestkasten” in bomen meer zomerverblijven te realiseren. In een zomerverblijf van 0,50 m x 0,50 m, kunnen meer dan 20 vleermuizen verblijven. Als je 10 van dergelijke kasten ophangt, dan scheelt dat mogelijk heel wat muggenbulten.

Onder dit artikel staat een link naar bouwtekeningen voor vogelhuisjes, dus wie ff niets te doen heeft kan aan de slag

Het zijn relatief eenvoudige bouwwerken en ik weet dat er voldoende handige Unieleden zijn!

Het zou toch leuk zijn als we komende zomer mogen genieten van onze inspanningen.

Misschien is het een leuk idee om met een groep op de Oude Kooi of onze andere eilanden nestkasten te gaan maken?

Tot zover deze editie. In de volgende editie vertel ik meer over natuurontwikkeling op de Oude Kooi!

Groeten,

Johan Plug

 

Bouwtekeningen:

vogelhuisje (1)

vogelhuisje (2)

 

 

 

0
0
0
s2smodern
powered by social2s